Zoals eenzame gekken dat plegen te doen

de-procedureHet duurt even voordat je de subtiele ironie, waarvan het werk van Harry Mulisch doordrenkt is, ten volle begrijpt. Mulisch is geen typische Nederlander, of Hollander, zoals W.F. Hermans en Gerard Reve. Hij is een Duitse, nee Duits-Oostenrijkse, nee Oostenrijks-Hongaarse, nee Europese schrijver. Zijn stijl is niet bewust-klein, zoals die van Nescio (de meest overschatte schrijver van Noord-Holland) of zelfs maar literair (zoals van de meeste schrijvers): zijn stijl is, hij is wat hij is. Hij is Mulisch, en daarom is hij ook meer dan Mulisch. Dit is overigens een (mislukte) Mulischachtige wending. Doorgaan met het lezen van “Zoals eenzame gekken dat plegen te doen”