Dmitri Danilov: Zwarte en Groene

Wat een boek: Zwarte en Groene van Dmitri Danilov, in 2008 uitgegeven door Douane. Deze novelle, of is het een roman?, lijkt er wel in één lange sessie uitgegooid; Danilovs stijl is bijna snauwerig, kort-af: ‘Om vier uur op, naar het Jaroslavstation. Zomer, lekker fris, heerlijk. Kaartje kopen. Stoptrein naar Aleksandrov I. Ja, je hebt immers ook nog Aleksandrov II.’ Ik las eerder de ‘dichtbundel’ Het saaie, het gewone en de ‘voetbalroman’ Er zijn belangrijker dingen dan voetbal, en die waren uit ongeveer hetzelfde materiaal opgetrokken.

Zwarte en groene speelt zich af aan het einde van de twintigste eeuw, in de chaotische jaren onder president Jeltsin, de altijd dronken en altijd vrolijke roodbehoofde cowboy die de economie van het land niet echt op gang kreeg. De hoofdpersoon van de novelle komt maar moeilijk aan werk en neemt daarom allerlei baantjes aan. Het meest lucratief is de handel in thee. Het grootste gedeelte van het ‘verhaal’ gaat hierover–de voortdurend herhaalde rondreis door het district Moskou zit vol met op zichzelf niet heel spectaculaire, maar wel heel tragikomische verhalen. Men leeft op de rand, en dan vooral op de rand van het faillissement.

Danilov schrijft zo kort-af omdat er echt iets op het spel staat, vermoed ik. Zijn eigen bestaan. Het bestaan van zijn gezin. Net als in Honger van Knut Hamsum is hier iemand aan het woord die wil schrijven en iemand die daarvoor eerst de honger uit zijn leven moet bannen. Dit soort boeken zijn in Nederland ondenkbaar. Wij hebben geen crisis gehad die mensen in de honger stortte, althans, de afgelopen vierenzeventig jaar niet meer. Daarmee geef ik geen waarde-oordeel. Je hebt die boeken hier gewoonweg niet.

Het talent van Danilov is heel ‘ruw’, het lijkt steeds of er een Rus (of Bulgaar, of Tsjech, of Pool) tegen je aan het praten is. Er wordt weinig om een punt heen gedraaid en toch worden sommige dingen nauwelijks uitgesproken: Zwarte en Groene gaat over armoede, maar de thuissituatie van de hoofdpersoon wordt niet beschreven. Hij heeft het een paar keer over ‘moeder-de-vrouw’, meer niet. Ook de omstandigheden op het kantoor waar hij zijn thee betrekt worden nauwelijks aangeduid. We blijven voortdurend bij de hoofdpersoon, die over zijn leven vertelt alsof hij in een café naast je zit en je wil vergasten op een paar anekdotes, zonder je lastig te vallen met persoonlijke aangelegenheden of gezeur over zijn werk.

Dmitri Danilov is toe aan het ‘grote publiek’. Toch zullen we hem voorzichtig moeten lezen, anders schrikt hij van ons en begint hij te brommen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s