Het imago van Karl Lagerfeld – en carnaval

Op Facebook zie ik een foto van mezelf, tijdens het carnaval van 1977. Ik ben de linkse rode pruik, de rechtse is mijn broer Eric. Het is het carnaval waarover ik in Een zoon van Limburg heb geschreven (zie hier voor het betreffende hoofdstuk). Kijkend naar de foto ben ik onmiddellijk terug op die plek. Het gebouw achter ons is het fietsenhok van de lagere school. De opening links geeft doorgang naar het speelterrein. Het gebouw en het speelterrein zijn verdwenen, net als de oude school, die in mijn jeugd nog een nieuwe school was. Er staan nu bejaardenwoningen.

Wat ik ook onmiddellijk weer voel: hoe droevig alles was. De humor, waar niet om te lachen valt. De gemeenschappelijkheid die niemand echt voelt. De zogenaamde volkscultuur, bij het uitoefenen waarvan elke keer ergens op de wereld een zielig jong beestje sterft – na een paar dagen lang onafgebroken en op de meest gruwelijke wijze te zijn gemarteld. Wie heeft het ooit bedacht, dat feest? En waarom? Ik neem het mezelf, tegelijkertijd, kwalijk dat ik het niet kan, opgaan in iets, in iets alles-overstijgends. Ik weet nog goed wanneer het definitief fout ging. Ik was op een avond tijdens het carnaval van 1985 in een feestzaal in Weert. Na een half uur te hebben gezoend met een mij volledig onbekend meisje, wilde ik een luchtje gaan scheppen. Onderweg naar buiten gleed ik bijna uit over een plas braaksel die voor de uitgang lag. Ik dacht: Wat doe ik hier? – sinds die tijd is het tussen mij het carnaval nooit meer goed gekomen. Sommige vragen kun je beter niet stellen.

Ik heb de afgelopen weken veel docu’s over Karl Lagerfeld gekeken en vroeg me af wat me zo in Lagerfeld fascineert. Dat is zijn imago, de veruiterlijking van zijn ‘idee’ over hoe de wereld hoort te zijn. Zijn imago is, wat je er ook van wilt vinden, existentieel. Zijn masker, of maskerade, moet een afstand creëren tussen de (in principe vijandige) buitenwereld en hemzelf. Zijn werk, het kleden van het vrouwenlichaam, fungeert als een tweede maskerade. Lagerfeld maakt het lichaam dat hem bijna onbekend is (en waarvoor hij waarschijnlijk terugschrikt) zo mooi mogelijk. Carnaval is existentie-ontwijkend. Het masker dat iemand tijdens carnaval draagt, schept geen afstand maar een schijn van gezamenlijkheid. Blijkbaar word ik daar depressief van, terwijl Lagerfeld mij opmontert.

Hieronder een redelijke versie van Lagerfeld confidentiel, een documentaire waarin de ‘ware’ Lagerfeld een tijdlang wordt gevolgd. Hij is af en toe politiek-incorrect. Op een, ik kan het niet anders zeggen, grappige en toch grimmige manier: zijn masker is hem bittere ernst.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s