Oudejaarsdagverhaal: Geen fragment uit Transit

Als ik aan de dood denk, zie ik mijn vroegere achterbuurman Jan voor me. Hij is het gras in een wei aan het maaien met de zeis. Het is een wat vet aangezet beeld, een cliché in wezen, dat ik ongetwijfeld heb gecomponeerd uit een overvloed, mij ooit aangereikt of opgedrongen of via een film wijsgemaakt. Het is ook een vredig beeld. Er hoort een mooi, repeterend geluid bij, de lange grassprieten vallen per bos op hun zij. Straks drogen ze uit en worden ze voer voor de konijnen, al had Jan geen konijnen, maar daar gaat het hier niet om. Ik wilde alleen vertellen dat mijn persoonlijke oerbeeld van de dood is samengebald in hem, terwijl hij het gras in een wei maait. Die zeis was, overigens, zelfs in mijn jeugd al een anachronisme. Waarschijnlijk maaide hij een stuk gras om mij te laten zien hoe dat ging, ooit, het maaien met dat ding.

Twee keer in mijn leven heb ik iemand zien sterven. De eerste keer was tijdens voetbaltraining. Ik was een jaar of negen. Een jongen die een hartkwaal had en die je daarom nooit hard mocht tackelen, viel plotseling op de grond. En bleef liggen. Zijn gezicht stond heel vredig. Als iemand mij had wijsgemaakt dat hij sliep had ik het geloofd. Niemand maakte het me wijs, integendeel: iedereen raakte in paniek, Truus van het naburige café kwam aangerend, met een EHBO-koffertje in haar hand, Truus vroeg of hij had overgegeven en stopte haar vingers in zijn mond, de jongen kreeg mond-op-mondbeademing, er werd op zijn borstkas geduwd, we stonden allemaal te kijken naar wat er gebeurde, alleen: er gebeurde zo weinig. Er gebeurde op den duur zelfs helemaal niets meer. Voorafgaand aan de begrafenis, dagen later, kregen we een beetje ruzie over wie zijn kist mocht dragen. Dat kon door zes jongens worden gedaan, dus er waren er nogal wat die tot de mindere klusjes (een kaars dragen, in de stoet van de club lopen) waren veroordeeld.

In 2000 zou ik verhuizen van Amsterdam naar Utrecht. Ik was de dag voor de verhuizing nog één keer in Koffehuis De Markt, aan de Albert Cuypstraat. Er kwam een man binnen die bijna mijn voornaam droeg, Christian heette hij. Een uitgeweken Fransman die zich al jaren in leven hield met het verrichten van losse werkzaamheden op de markt. Hij was de enige in het koffiehuis de rode wijn dronk, daarom had de eigenaar speciaal voor hem die drank op voorraad. Hij bestelde om de paar uur een glas, dat hij staand aan de toog leegdronk. Christian kwam die middag binnen en bestelde een glas. Meteen daarna zakte hij op zijn knieën. Iemand maakte nog een grapje, ‘je kunt het gewoon vragen hoor, het is geen aanzoek’. Weer een paar seconden later zakte hij opzij, alsof hij wilde laten zien dat hij met losse handen kon gaan liggen. De ambulancemedewerkers waren een uur bezig met hem, maar het hielp niet. Hij was dood. Ik heb het uur uitgezeten en daarna geluisterd naar de reacties in het koffiehuis, een mengeling van opluchting en grove humor.

Soms geef ik hier een fragment of fragment uit een gelezen boek. Ik wilde dat doen uit Transit van Rachel Cusk. Het is een mooi boek, hoewel, nee, ik wil aan het eind van 2018 geen recensententaal gebruiken. De boeken van Rachel Cusk, voor zover ik ze heb gelezen, zijn een beetje als het leven zelf: terwijl je naar het ene verhaal luistert, gebeurt het leven ergens anders (en dat heeft, later of meteen, invloed op jouw leven). Zonder dat je het in de gaten hebt en met een logica die pas achteraf een zekere eeuwigheidswaarde lijkt te hebben (gekregen). Een logica als een oerwet waar een heel klein beetje de klad in is gekomen. Een beetje, maar niet helemaal. In mijn exemplaar van Transit ontbraken de pagina’s 161 en 162. Iemand heeft, ooit, een bladzijde uit het boek gescheurd. Waarschijnlijk bevatten 161 en 162 het fragment dat ik in dit bericht niet geef.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s