Fragment uit Een glas woede

De Braziliaanse schrijver Raduan Nassar (1935) publiceerde in de jaren zeventig een roman, Bijbelse landbouw, en een novelle, Een glas woede. Beide boeken werden juichend ontvangen. Er was een nieuwe grote schrijver geboren van wie nog veel te verwachten was, zo leek het, maar Nassar trok zich terug uit het literaire bedrijf. De twee titels zijn inmiddels klassiekers en werden over de hele wereld vertaald. Nassar kreeg er in 2016 de hoogste Portugeestalige onderscheiding voor, de Prémio Camões. Een glas woede werd, veertig jaar na verschijnen, genomineerd voor de Man Booker International Prize.

Dat is wat de website van Prometheus over de schrijver meldt, en meer weet ik niet van hem. Ik las Een glas woede, een novelle over een man en een vrouw die een nacht en een ochtend met elkaar doorbrengen. Nassar beschrijft het samenzijn in lange, ademloze zinnen, die op het papier lijken te zijn gesmeten. Na het samenzijn drinkt de hoofdpersoon van het boek, zou je kunnen zeggen, een glas woede. En hij drinkt dat tot de bodem leeg. Hieronder een fragment. Een glas woede is een cultboek; of het dat in mijn persoonlijke canon wordt, weet ik nog niet. Eerst ga ik Bijbelse landbouw ook eens lezen. Het sympathieke van Nassar is, dat deze twee boeken meteen de hoofdmoot van zijn oeuvre vormen: er verscheen alleen nog een verhalenbundel. Nassar was na de publicatie van zijn eerste twee boeken de interesse voor het literaire bedrijf kwijt geraakt. Beide boeken zijn, overigens, vertaald door Harrie Lemmens.

(…) en maakte daarmee duidelijk dat er hierna alleen nog maar plaats was voor een veroordeling, waarschijnlijk tot het middeleeuwse rad, ‘weet je waar jij me aan doet denken, trut?’ zei ik op vlakke toon, zonder te kunnen geloven in de plotselinge (vanbinnen nerveuze) kalmte van elk woord, ik deed overigens alsof ik in debat wilde gaan, alsof ik met haar meeging (zij stond op dat voorspel, wou vóór de beurt dat ik haar opgeilde), maar ik had mijn eigen overwegingen, zodat in het verborgen zieden van de ketel makkelijk te zien was dat mijn sommen dansten met het borrelen ‘weet je waar jij me aan doet denken? aan mannen die zich met carnaval als vrouw verkleden: ze gebruiken enorme rubberschelpen als borsten, tekenen twee rode rondjes op hun wangen en dikke houtskoolstrepen op de plek van hun wimpers, maken ook nog met kussens hun billen voller en lopen dan heupwiegend rond op een manier waarop het lenigste halfbloedje stikjaloers is; met zulke sterke trekken lukt het ze – hoewel ze zichzelf verraden door het haar op hun benen en hun borst – meer vrouw te zijn dan een echte vrouw’ ‘en?…’ ‘en daarom denk ik dat dogmatisme, karikatuur en spotzucht heel vaak hand in hand gaan, en dat bevoorrechte lui zoals jij, vermomd als volk, mij in het algemeen carnavalstravestieten lijken’, en ik zei het zo, glashelder, zonder enige bijkomstigheid die het beeld kon verstoren, maar o wat was ze gewiekst, niet alleen in haar populisme maar ook in haar stijl bereikte ze een verheven persiflage ‘natuurlijk, iedereen heeft het volste recht twee rode rondjes op zijn wangen te schilderen, een rood pingpongballetje op zijn neus te zetten, een dikke kromme knuppel als wandelstok aan zijn arm te hangen, een koddig hoog hoedje op te zetten en in zijn nek te schuiven en dan voor de grap zo de straat op te gaan… ha ha ha… ha ha ha… ha ha ha…’ ik zou de trut eigenlijk een compliment moeten maken, zelf had ik haar talent niet, mijn cynisme kon niet aan haar tippen, onverschilligheid aan de dag leggen als
je vlak voor een brandstapel staat, schaterlachen op de rand van het slachtofferschap, en ik moest toegeven dat haar imitatie efficiënt was, (…)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s