De Maatschappij der Nederlandse letterkunde wuift MeToo weg (via Jaap Goedegebuure)

<zondagochtend> Lekker smakelijk van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde! Dit ‘eerbiedwaardige’ instituut (core business: de letterkunde van alle eeuwen onder een laagje stof bedekken) publiceert een blogbericht van Jaap Goedegebuure, waarin deze min of meer toegeeft met metoo-doeleinden te zijn misbruikt door Prof. Dr. Gomperts – de favoriete boksbal, ooit, van W.F. Hermans. Zo’n column, in deze tijd…

De Leidse hoogleraar Gomperts stuurde een jonge (en voor de liefhebber van de soort blijkbaar een buitenkansje vormende) Goedegebuure in het midden van de jaren zeventig naar Johan Polak, omdat Jaap ‘misschien in de smaak zou vallen’ bij diezelfde Polak, van wie Gomperts iets gedaan wilde krijgen.

Machtsmisbruik in de academie! Goedegebuure doet er luchtig over, maar hij noemt in zijn column ook nog even Jan Siebelink – en we hebben in de biografie van Johan Polak allemaal gelezen wat deze Siebelink voor Johan Polak moest doen om zijn lening afbetaald te krijgen. Knielen voor een hypotheek.

De zin ‘Vergeleken bij mij was Jan Siebelink een kind in de zonde’ krijgt daarmee iets bitters. Goedegebuure, inmiddels een oude man, wuift het misbruik van Gomperts weg – hij heeft het Stockholmsyndroom, en niet omdat hij in die plaats de Nobelprijs voor de literatuur in ontvangst hoopt te nemen.

En de Maatschappij der Nederlandse en zo voort? Die zal over een eeuw of drie een blogbericht publiceren waarin de letterkunde in deze tijd (de onze, dus) in een meedogenloos licht wordt gesteld: dat van de onverschilligheid en de wegpoetserij. </zondagochtend>

Mooie (‘mooie’) poëzie: Arjen Duinker, József Kiprich, Bernard Heesen

Wat lees je als je de poëzie van Arjen Duinker leest? Het meest correcte antwoord is: ‘Dan lees je de poëzie van Arjen Duinker’

Als je de poëzie van Arjen Duinker leest, moet je bereid zijn om los te laten. Je moet bereid zijn om de manier waarop je poëzie leerde lezen los te laten. Je moet de manier waarop je las al hebben losgelaten. Doorgaan met het lezen van “Mooie (‘mooie’) poëzie: Arjen Duinker, József Kiprich, Bernard Heesen”

Teruggevonden dagboek uit 2016

Gisteren liep ik door wijnvelden in een dal in de Bourgogne. Ik had me in een afslag vergist en wist wel ongeveer waar ik heen moest, maar niet hoe ik daar moest komen. De rivier de Orbise, die ik een half uur geleden overstak, via wat boven het water uitstekende stenen, lag plotseling weer voor me. Het was dertig graden en ik had niks te drinken bij me, omdat ik bij mijn vertrek verwachtte na een uur weer terug te zijn. Ik was al drie uur onderweg. Af en toe plukte ik een trosje druiven, bedoeld voor de wijnoogst die over een week of twee begint. Kleine, zoete vruchten, nog zonder alcohol. Doorgaan met het lezen van “Teruggevonden dagboek uit 2016”

In de metro 49 – Nog één leestip…

Ik zit in de metro en heb hooikoorts. Ik nies. De paar mensen die bij me in de buurt zitten, kijken verstoord op. Wie ben ik? Welke ziektekiemen verspreid ik?

De man die het dichtst bij me zit, op ongeveer drie meter afstand, eet een ijsje. Hij schuift zijn mondkapje af en toe opzij en neemt een hap. Elke keer als hij het kapje niet voor zijn mond heeft, verbaas ik me over de volledigheid van een zichtbaar menselijk gezicht. De man is niet een kapje, een voorhoofd, een paar ogen en een nek: hij is een man met een paar ogen, een neus, lippen en een kin en nog veel meer, iemand met een ononderbroken gezicht. Een zeldzaamheid.

Ik lees: ‘Soms veranderen dingen ten goede, soms ten kwade. Misschien zullen we hier (…) moeten leren leven met een nieuwe realiteit, een gevaarlijkere.’

Doorgaan met het lezen van “In de metro 49 – Nog één leestip…”

1 april 2020: Die film van Von Trier en Courteney Cox

Overal uren, en allemaal moeten ze gevuld. Of in elk geval: doorstaan. Er is geen tijd. Of is er niets dan tijd?

Kijk niet naar het nieuws. Lees geen nieuws. Het nieuws komt toch wel naar jou toe. Per dag een body count en het aantal nieuw-aangeraakten. Het is elke dag hetzelfde. Und seine Seele kostete Unzucht und Raserei des Unterganges.

Where are you? Dat zeggen de personages in de films van Terrence Malick een keer of vier, vijf per film. Eigenlijk is dat, nu, de beste vraag die je kunt stellen. Waar is iedereen? Waar ben je? Doorgaan met het lezen van “1 april 2020: Die film van Von Trier en Courteney Cox”

23 maart 2020: De zangeres van The Cranberries

Een ex hield van The Cranberries. Ik niet, om redenen die ik gelukkig vergeten ben. Het was eigenlijk helemaal geen onaardige band, met allemaal normale mensen erin. Normale mensen. En de zangeres, Dolores O’Riordan. Die had een mooie stem en was, naar de mode van die jaren, een beetje een jongensmeisje. De jaren negentig waren al androgyn, soms snap ik niet waar al die mensen zich tegenwoordig druk om maken. Alles kon al, alleen: niet alles is doorgezet en daarom moet er nu over worden gedramd. Doorgaan met het lezen van “23 maart 2020: De zangeres van The Cranberries”

22 maart 2020: Wat betekent dit allemaal?

Ik stel me voor dat er al social media waren in de Tweede Wereldoorlog. De instagrampagina van Buchenwald. Hou anderhalve meter afstand! #klappenvoorhetsondercommando. Wat zou dat een event zijn geweest, die oorlog.

Ik kijk naar Knight of cups van Terrence Malick. Waar die film over gaat? Ik denk dat alle films van Malick na The tree of life nergens over gaan. Het zijn zorgvuldig geschoten beelden, die daarna artistiek werden gemonteerd – de teksten die er bij zijn verzonnen, soms als voice over, bevatten de meest gruwelijke gemeenplaatsen, het is alsof je een inkijkje in je eigen gedachten krijgt. Beeld, gemeenplaats, beeld: ik kan er uren naar kijken zonder me te vervelen. Al die mensen, opgesloten in hun dure huizen, goed-functionerende steden, al die rijke mensen, verveelde mensen, mensen die zich nergens druk over hoeven te maken en zich daarom kapot vervelen. Mooie mensen. Doorgaan met het lezen van “22 maart 2020: Wat betekent dit allemaal?”

21 maart 2020: Het regent op Coronaland en Floris van Rosemondt

Fun fact. De Tsjechische munt heet de Tsjechische KROON – kroon – koruna – corona. Je moet toch wat, als het buiten regent. Het regent op Coronaland. (Deze openingszinnen later weghalen.)

President Zeman van de Česká republika sprak op 19 maart de natie toe. Op de website BrnoDaily lees ik: Zeman did not miss the chance to criticise opposition parties, telling them to support the government or “stay silent”. At the same time, he said that the public should listen to professionals rather than the media.

In Nederland gaat dat allemaal veel beschaafder. Je voegt aan het kabinet een minister toe van een partij die niet in de regering zit (maar na de volgende verkiezingen in 2021 in de regering dreigt te komen) en slaat daarmee alle oppositie van die partij bij voorbaat weg. Dat die minister zijn moeder offerde in een verzorgingstehuis is bijzaak (en alweer vergeten). Van veel binnen zitten word je doof voor je eigen politiek-getinte verontwaardiging. De boze witte man in mij zit tussen vier muren naar het nieuws te kijken. Geef hem een fles Becherovka en goed-functionerende wifi en hij komt er wel. Eigenlijk, laat die Becherovka maar weg. Doorgaan met het lezen van “21 maart 2020: Het regent op Coronaland en Floris van Rosemondt”

20 maart 2020 – Sneakers van Van Lier & Last men standing

Gisteren en eergisteren was ik nog op kantoor. Eergisteren had het nog iets heroïsch; een collega en ik zaten in een verder lege zaal, we gingen eten halen bij Zen, het aziatische restaurant dat de voordeur heeft veranderd in een kiosk, door er een tafel in te plaatsen, de eigenaar droeg een mondkap en stond bijna verontschuldigend achter zijn geldkistje, we voelden ons last men standing. Gisteren vond ik de fles met desinfecterende handgel al een beetje griezelig en durfde ik de knop van de lift bijna niet in te drukken.

Voordat we het kantoor in mochten werd onze temperatuur gemeten. Eergisteren had ik 34.4 en gisteren 36.4. De man die de temperatuur opnam, knikte op beide ochtenden naar me: verontschuldigend en geruststellend. Doorgaan met het lezen van “20 maart 2020 – Sneakers van Van Lier & Last men standing”

Praag in tijden van Corona – een stadswandeling

(14.3.2020)

De Uber-chauffeur draait harde muziek van een Duitse band. Iets dat op rap lijkt.

De stad is vandaag te groot voor het aantal mensen dat rondwandelt. Je ziet de onwennigheid voortdurend toeslaan; wat moeten we doen met al die ruimte die de stad lijkt te hebben verdubbeld? Waarom lopen er geen mensen voor, naast, achter ons, achter mij?

Sinds ik hier woon, is het nog nooit zo rustig geweest in het stadscentrum. Er zijn niet alleen veel minder mensen op de been, er zijn ook bijna geen winkels open. Er wordt Zweeds wittebrood over de massa’s uitgestrooid door de Bageterie Boulevard, de enige zaak die op meerdere plekken een vestiging openhoudt. Onder meer vlak bij de Karelsbrug (Karlův most). Ik koop een broodje kaas van 89 czk en laat het wisselgeld, toch 11 czk, zitten. Misschien ben ik toch een beetje bang. Doorgaan met het lezen van “Praag in tijden van Corona – een stadswandeling”